Ο Αλέξανδρος Παναγούλης στο Στρατοδικείο, Νοέμβριος 1968
Υπόσχεση
Τα δάκρυα που στα μάτια μας
θα δείτε ν' αναβρύζουν
ποτέ μην τα πιστέψετε
απελπισιάς σημάδια.
Υπόσχεση είναι μοναχά
γι' Αγώνα υπόσχεση
(Στρατιωτικές Φυλακές Μπογιατίου, Φεβρουάριος 1972)
Vi scrivo da un carcere in Grecia, 1974
Διεύθυνσή μου
Ένα σπιρτόξυλο για πέννα
αίμα στο πάτωμα χυμένο για μελάνι
το ξεχασμένο περιτύλιγμα της γάζας για χαρτί
Μα τι να γράψω;
Τη Διεύθυνσή μου μονάχα ίσως προφτάσω
Παράξενο και πήζει το μελάνι
Μέσ’ από φυλακή σας γράφω
στην Ελλάδα
(Στρατιωτικές Φυλακές Μπογιατίου, 5 Ιουνίου 1971
– Μετά ξυλοδαρμό)
Vi scrivo da un carcere in Grecia, 1974.
Ο Αλέκος Παναγούλης δέχεται τιμές στο παλάτι των Medici στη Φλωρεντία,
Ιταλία.
(Istituto Storico della Resistenza, αρχείο Cesare Giorgetti)
1η Μαΐου 1976
Απόγευμα Πρωτομαγιάς και έχω ραντεβού με τον καλό μου, να πάμε βόλτα στη Ν. Σμύρνη να συναντήσουμε την παρέα του Σχολείου, στον Άδωνι και μετά να κατεβούμε Ομήρου όλοι μαζί, στα ανθεστήρια, που οργάνωνε ο Δήμος.
Μοσχοβολιές απίστευτες ακόμα το '76, από νεραντζανθούς ανακατεμένους με βιολέτες και ζουμπούλια και γαρίφαλα και τριαντάφυλλα και κάθε λογής λουλούδι.
Κι ενώ περπατούσαμε χεράκι χεράκι μες στην ευτυχία των αρωμάτων και του έρωτα,
ακούμε δίπλα μας μια φωνή...
- Τον φάγανε οι πούστηδες τον Αλέκο!
Τρελαίνομαι. Κόβονται τα πόδια μου. Ήξερα για ποιον Αλέκο λέγανε.
...
Ποτέ έκτοτε δεν πέρασε Πρωτομαγιά χωρίς να κλάψω.
Για τον άντρα!
Για την ψυχάρα!
Για την αξιοσύνη!
Για τη λεβεντιά!
Τι να πω εγώ για τον Παναγούλη...τα ξέρετε. Με το αίμα του έγραφε τους στίχους του στους τοίχους, στις φυλακές, στο Μπογιάτι.
Η Οριάνα Φαλάτσι η αγαπημένη του έγραψε ότι της είπε, για την απόπειρα δολοφονίας εναντίον του τυράννου:
Δεν επιδίωξα να σκοτώσω έναν άνθρωπο.
Δεν είμαι ικανός να σκοτώσω έναν άνθρωπο.
Επιδίωξα να σκοτώσω έναν τύραννο
Πρωτομαγιά λοιπόν, του 1976 σε ηλικία 38 ετών, το πράσινο Μιραφιόρι του Αλέκου, καρφώθηκε σε τοίχο, άγνωστο κάτω από ποιες συνθήκες, λίγες μέρες πριν την αποκάλυψη των φακέλων σχετικά με τα όργανα ασφαλείας της Χούντας (Φάκελος ΕΣΑ). Η αποκάλυψη των φακέλων, που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ, και που λένε ότι περιείχαν αποδείξεις σε βάρος κάποιων πολιτικών που συνεργάστηκαν με την χούντα. Όμως ποτέ δεν αποδείχτηκε τίποτα.
Λίγο μετά η Οριάνα έγραψε ένα βιβλίο για εκείνον...με τίτλο:
Un Uomo!
Ένας Άντρας!
Φωτογραφίες από Το Βήμα και από την el.wikipedia
Την ίδια ακριβώς ημέρα της δολοφονίας του Παναγούλη,
σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό και ο 17χρονος μαθητής
Σιδέρης Ισιδωρόπουλος,
που κολλούσε αφίσσες για τη συγκέντρωση της Πρωτομαγιάς!
Οριάνα Φαλάτσι η Ιταλίδα δημοσιογράφος και συγγραφέας. Γεννημένη στην Τοσκάνη, στην Φλωρεντία, η φλογερή πολεμική ανταποκρίτρια που η πένα της δεν ήξερε ούτε να κολακεύει ούτε να αποσιωπά.
In her career she has interviewed Kissinger, Ayatollah Khomeini, Ali Bhutto, WIlly Brandt, Indira Ghandi, Gadafy, Golda Meir, Yasser Arafat, sometimes with an abrasive style. In an interview with Kissinger from 1972 she said "Let's talk about war. You're not a pacifist, are you?"
Η γυναίκα που πολέμησε την ελληνική χούντα, που κατακεραύνωσε με τις πολεμικές ανταποκρίσεις της τους ισχυρούς του κόσμου, που είχε τα κότσια να τα βάλει με τον αναχρονιστικό ισλαμισμό, που αγάπησε τον δικό μας Αλέξανδρο Παναγούλη και έγραψε το εξαιρετικό βιβλίο «Ένας Άντρας» και το ακόμα καλύτερο «Γράμμα σ' ένα παιδί που δε γεννήθηκε ποτέ», καθώς και το πολυσυζητημένο και αμφιλεγόμενο «Οργή και Περηφάνια».
Η Φιορεντίνα που πολέμησε γενναία τον καρκίνο τα τελευταία χρόνια, είχε την ικανότητα να συγκινεί και να καθηλώνει τον αναγνώστη αφού συνήθως τα βιβλία της τα έγραφε σε δεύτερο ενικό απευθυνόμενη πότε στον Παναγούλη, πότε στο παιδί τους που δεν κατάφερε να γεννήσει, πότε στον εκδότη της...
Μια θαρραλέα γυναίκα που βρέθηκε στο Βιετνάμ και στα πεδία των μαχών και δε φοβήθηκε ούτε τους πολέμους ούτε τις διακτατορίες, ούτε τους ισχυρούς του κόσμου, είτε προέρχονταν από τη μια μεριά, είτε από την άλλη. Δεν φοβήθηκε να γράψει την άποψή της για το ισλάμ και την τρομοκρατία, δέσμια του αντιαμερικανισμού και της αριστερής κουλτούρας. Ας μη γελιόμαστε. Λίγοι έχουν τα κότσια να το κάνουν. Και λίγοι το μυαλό. Γιατί και οι Ιάπωνες ξεπέρασαν και ξέχασαν το Ναγκασάκι και τη Χιροσίμα και καλώς έκαναν, αλλά άλλο να συγχωρείς κι άλλο να είσαι δουλικός στον εχθρό σου. Δηλαδή ουδείς κατάλαβε την φιλοαμερικανιά των Γιαπωνέζων στο μουντομπάσκετ στον αγώνα με την Ελλάδα. Γιατί καλώς ή κακώς και στις αθλητικές συνευρέσεις η πολιτική ταυτότητα μιας χώρας φαίνεται. Κι αν χαίρομαι τους Έλληνες και τους συγχωρώ όλα τα στραβά τους, είναι ακριβώς γι αυτό. Γιατί και στους αθλητικούς αγώνες είναι Έλληνες ρε παιδί μου και όχι πρόβατα.
Η προσωπική μου εμπλοκή με τη Φαλάτσι, εκτός του ότι τη θαύμαζα σαν γυναίκα, σαν δημοσιογράφο και σαν αγωνίστρια, είναι στο ότι διαβάζοντας το βιβλίο της «Γράμμα σ' ένα παιδί που δε γεννήθηκε ποτέ», στα 23 μου και έγκυος (κατά λάθος), στο πρώτο μου παιδί, μου έδωσε τη δύναμη να τα βάλω με Θεούς και Δαίμονες, για να το κρατήσω. Ο πατέρας του φοιτητής ακόμα, ούτε που εδιανοείτο και σε κείνα τα χρόνια, να κρατήσουμε παιδί παρόλο που ήμασταν αρραβωνιασμένοι. Δεν τον αδικώ. Είχε μπροστά στρατό, ήταν 26 χρονών, στο πτυχίο κτλ...
Ήταν αιτία η Φαλάτσι και το βιβλίο της, που κοριτσάκι στα 23 και μάλιστα άμαθο εντελώς από ζωή, αποφάσισα με πλήρη γνώση και συνείδηση, να κρατήσω το παιδί, έστω κι αν χρειαζόταν να το μεγαλώσω μόνη μου.
Πέραν όλων των άλλων λοιπόν, χρωστώ αυτή την αναφορά στη μνήμη της και θά 'θελα να τονίσω για μια ακόμα φορά τη δύναμη που έχετε όσοι γράφετε στο να επηρεάζετε τους αναγνώστες σας, συχνά και σε αποφάσεις ζωής. Γι αυτό και ποτέ δε συγχώρησα τους αμέτοχους συγγραφείς και ποιητές στα βάσανα του κόσμου, ενώ αντίθετα συγκινούμαι και θαυμάζω αυτούς που μέσα από τα γραπτά τους αφύπνισαν συνειδήσεις, σήκωσαν επαναστάσεις, έσωσαν ζωές αλλάζοντας τον ρουν της ιστορίας.
ΕΝΑΣ ΑΝΤΡΑΣ
Θα πρέπει να κάναμε τρεις ώρες για μια διαδρομή που σε κανονικές συνθήκες χρειαζόταν δέκα λεφτά: οδός Μητροπόλεως, οδός Όθωνος, οδός Αμαλίας, οδός Διάκου, οδός Αναπαύσεως. Οι αστυφύλακες που θα 'πρεπε να συνοδεύουν την προγραμματισμένη πομπή είχαν χαθεί αμέσως μέσα στο μακελειό, συχνά πληγωμένοι ή κακοποιημένοι· οι νεαροί που 'χαν αναλάβει την περιφρούρηση σαρώθηκαν αμέσως, από πολλές δεκάδες δεν απόμειναν παρά πέντε έξι ναυάγια γεμάτα μελανιές που τεντώνονταν να προστατέψουν τα σπασμένα παράθυρα. Το βλέπει κανείς και στις φωτογραφίες που πάρθηκαν από ψηλά και όπου η νεκροφόρα είναι μια μικρή ακαθόριστη κηλίδα που πνίγεται μέσα στο στρόβιλο μιας συμπαγούς μάζας, το μάτι του κυκλώνα, το κεφάλι του χταποδιού...
ΝΑ ΤΟ ΠΟΤΙΣΕΙΣ
Μη κλαις για μένα
ας ξέρεις πως πεθαίνω
να με βοηθήσεις δε μπορείς
Μα δες εκείνο το λουλούδι
για κείνο που μαραίνεται σου λέω.
Να το ποτίσεις.
Αλέξανδρος Παναγούλης
Read more!
.jpg)
