Ο Joan Margarit και ο Álvaro de Campos ! Mην πετάς τις ερωτικές επιστολές... Όλες οι ερωτικές επιστολές είναι γελοίες. Δεν θα ήταν ερωτικές επιστολές αν δεν ήταν γελοίες...

Την Ελευθεροτυπία τη διαβάζω από την πρώτη μέρα που κυκλοφόρησε. Είναι η εφημερίδα μου. Το έχω γράψει πολλές φορές. Η σχέση μου μαζί της είναι καθαρά ερωτική γι αυτό και έχουμε καυγαδίσει πολλές φορές. Εγώ δηλαδή σκούζω όταν διαφωνώ με θέσεις ή όταν έχω ιδιαίτερες απαιτήσεις, σε επίπεδο πολιτικής πάντα. Η εφημερίδα όμως, ως κλασικός σύζυγος, χαμπάρι δεν παίρνει και ομολογώ πως μου έχει χαρίσει πολύ περισσότερες χαρές, γνώσεις, ενημέρωση, γέλιο, πολιτισμό, παρά πίκρες. Ότι θα είχα τη χαρά όμως να με δω στην «Ε» και μάλιστα στη Βιβλιοθήκη και στο Διαβατήριο της Παρασκευής, αυτό δεν το περίμενα. Ήταν ανέλπιστη χαρά και τη χρωστάω στον Γιώργο Χρονά. Θέλω λοιπόν να τον ευχαριστήσω δημόσια για την τιμή να συμπεριλάβει μετάφρασή μου στο αγαπημένο μου ένθετο. Τώρα για τον πολύ τον κόσμο και κυρίως για τους μαθημένους στα φώτα της δημοσιότητας, η χαρά μου θα φαντάζει παιδική... ίσως και να είναι. Αλλά η χαρά, ο βήχας κι ο έρωτας δεν κρύβονται. Το χρήμα που λένε άλλοι, μια χαρά κρύβεται δεν τίθεται θέμα, οπότε δεν το συμπεριλαμβάνω.
Το ποίημα που διάλεξε ο κ. Χρονάς είναι του Καταλανού ποιητή Joan Margarit. Ένας ποιητής εξαιρετικά ευαίσθητος, με μια γραφή που συγκινεί γιατί οι αναμνήσεις του έχουν πολύ ζωντανές σκηνές από τον εμφύλιο και τα χρόνια του φρανκισμού. Το συγκεκριμένο ποίημα που δημοσιεύτηκε στην Βιβλιοθήκη-Ελευθεροτυπία έχει τίτλο «Mην πετάς τις ερωτικές επιστολές» και δίνει μια άλλη εντελώς διάσταση, από αυτήν που δίνει ο αγαπημένος Fernando Pessoa ως Álvaro de Campos στο ποίημά του «Όλες οι ερωτικές επιστολές είναι γελοίες». Σε ένα πράγμα συμφωνούν και οι δύο ποιητές όμως. Στην σπουδαιότητα του έρωτα στη ζωή μας. Και πόσο δίκιο έχουν...

Mην πετάς τις ερωτικές επιστολές

Αυτές δεν θα σ' εγκαταλείψουν ποτέ.
Ο χρόνος θα περάσει, θα σβήσει η επιθυμία
- Αυτό το βέλος της σκιάς -
και τα αισθησιακά πρόσωπα, όμορφα και έξυπνα,
θα κρυφτούν μέσα σου, στο βάθος του καθρέφτη.
Θα πέφτουν τα χρόνια. Θα σε κουράσουν τα βιβλία.
Θα κατεβείς ακόμα περισσότερο
και ακόμα, θα χάσεις την ποίηση.
Ο θόρυβος της πόλης στα τζάμια,
θα καταλήξει να είναι η μοναδική σου μουσική,
και οι ερωτικές επιστολές που θα έχεις φυλάξει
θα είναι η τελευταία σου λογοτεχνία.

Joan Margarit

Μετάφραση: Μαριάννα Τζανάκη

Roberto Vecchioni - Le lettere d'amore
Μια εκτέλεση στα ιταλικά που αγαπώ πολύ γιατί εκτός από το ποίημα και τον Vecchioni, έχει ένα πολύ τρυφερό βίντεο

Όλες οι ερωτικές επιστολές είναι
γελοίες.
Δεν θα ήταν ερωτικές επιστολές αν δεν ήταν
γελοίες.

Κι εγώ στον καιρό μου έγραψα ερωτικές επιστολές,
σαν των άλλων,
γελοίες.

Οι ερωτικές επιστολές, αν έρωτας είναι,
πρέπει να είναι
γελοίες.

Αλλά τελικά,
μόνο οι πράξεις που ποτέ δεν έγραψαν
ερωτικές επιστολές
αυτές είναι
γελοίες.

Ας γυρνούσα πίσω τότε που έγραφα
χωρίς να το ξέρω
ερωτικές επιστολές
γελοίες.

Η αλήθεια είναι πως σήμερα
οι αναμνήσεις μου
απ' τις ερωτικές επιστολές εκείνες
αυτές είναι
γελοίες.

(Όλες οι παροξύτονες λέξεις,
όλες οι παροξύτονες συγκινήσεις
είναι ασφαλώς γελοίες.)

21/10/1935

Álvaro de Campos

Μετάφραση: Μαρία Παπαδήμα

Todas as Cartas de Amor são Ridículas

Todas as cartas de amor são
Ridículas.
Não seriam cartas de amor se não fossem
Ridículas.
Também escrevi em meu tempo cartas de amor,
Como as outras,
Ridículas.

As cartas de amor, se há amor,
Têm de ser
Ridículas.

Mas, afinal,
Só as criaturas que nunca escreveram
Cartas de amor
É que são
Ridículas.

Quem me dera no tempo em que escrevia
Sem dar por isso
Cartas de amor
Ridículas.

A verdade é que hoje
As minhas memórias
Dessas cartas de amor
É que são
Ridículas.

(Todas as palavras esdrúxulas,
Como os sentimentos esdrúxulos,
São naturalmente
Ridículas.)

Todas las cartas de amor son
ridículas.
No serían cartas de amor si no fuesen
ridículas.

También escribí en mi tiempo cartas de amor,
como las demás,
ridículas.

Las cartas de amor, si hay amor,
tienen que ser
ridículas.

Pero, al fin y al cabo,
sólo las criaturas que nunca escribieron cartas de amor
sí que son
ridículas.

Quién me diera en el tiempo en que escribía
sin darme cuenta
cartas de amor
ridículas.

La verdad es que hoy mis recuerdos
de esas cartas de amor
sí que son
ridículos.

(Todas las palabras esdrújulas,
como los sentimientos esdrújulos,
son naturalmente
ridículas).

música: Astor Piazzolla, "Llueve sobre Santiago"

Read more!

Ο Ντ. Χριστιανόπουλος στην Βιβλιοθήκη της «Ε»! Η Παπαγιαννοπούλου μη σοβαρή περίπτωση, η Δημουλά πυροτέχνημα, ο Ρίτσος... ήμουν εχθρός του φανατικός!

Ο τραγουδοποιός Ντίνος Χριστιανόπουλος ανθολογεί τον ποιητή Βασίλη Τσιτσάνη

Από τον Χρήστο Παρίδη

Μονήρης, εργασιομανής, βαθιά ανθρώπινος. Σταθερός στις αρχές και στις αξίες που υπερασπίζεται -με ανάλογες συνέπειες- δεκαετίες τώρα, με το θάρρος της γνώμης που λίγοι έχουν, χωρίς συμμάχους και παντοδύναμα κέντρα εξουσίας να τον στηρίζουν. Δεν δέχτηκε και δεν αποδέχτηκε ποτέ τιμές κι απολαβές, αντιστάθηκε με σθένος στις Σειρήνες χωρίς καν να βουλώσει τ' αυτιά του, αρνείται να σιωπήσει κι ας βάλλεται συχνά από εχθρούς και κόλακες κάθε είδους.

«Εχω δεχτεί εκατοντάδες λίβελους στη ζωή μου και το πράγμα θα χειροτερέψει. Την ώρα που συμβαίνουν όλα αυτά όμως, έχω και εκατοντάδες φίλους που μ' αγαπούν!», μου είπε στο τηλέφωνο με αφορμή ένα πρόσφατο κρούσμα. Η «Ανθολογία τραγουδιών του Βασίλη Τσιτσάνη με κριτικό υπόμνημα» γράφτηκε μ' αυτή τη βαθιά ανθρωποκεντρική, εργασιομανή και μοναχική διάθεση που τον διακρίνει. Σκυμμένο κεφάλι, μια λάμπα, ένα παλιό ταπεινό γραφειάκι, κάτω από τα πορτρέτα του Καβάφη και του Τσιτσάνη που κοσμούν τον τοίχο ακριβώς στο σημείο όπου κάθεται, στο διαμέρισμά του στις Σαράντα Εκκλησιές, στη Θεσσαλονίκη. Εργάστηκε χρόνια, αφοσιώθηκε, ακούραστος, φοβήθηκε ότι δεν θα προλάβει όταν πριν από μερικά χρόνια πέρασε μια περιπέτεια με την καρδιά του, αλλά τώρα τον βρήκα απολύτως ικανοποιημένο! Ολα είναι στην τελική ευθεία. Το βιβλίο βγαίνει -ευχής έργο θα ήταν να συνοδευόταν και με μια κασετίνα με τα τραγούδια- και όσοι το περιμένουν, ελπίζουν ότι το κριτικό πνεύμα και η ερευνητική συνέπεια του Ντίνου Χριστιανόπουλου θα προσδώσουν μια άλλη διάσταση στο έργο του σπουδαίου ρεμπέτη. Με αφορμή την επικείμενη έκδοσή του δέχτηκε να παραχωρήσει αυτή τη συνέντευξη, παρόλο που, όπως μου διαμαρτυρήθηκε, «έχουν πια ξεπεράσει οι συνεντεύξεις τον αριθμό των ποιημάτων μου κι άρχισαν να εμφανίζονται και πλαστές που δεν έχω δώσει καν!».

Πείτε μου λίγα λόγια για τον Βασίλη Τσιτσάνη. Χρόνια ολόκληρα σας βλέπω να τυραννιέστε μ' αυτήν την εργασία γύρω από το έργο του. Τι ακριβώς ετοιμάζετε; Ή μάλλον, τι ήταν αυτό που σας τράβηξε τόσο στο να καταπιαστείτε με το έργο του; Του αποδίδετε ιδιότητες ποιητή;

ΝΤΙΝΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ: Ο Τσιτσάνης ήταν κατ' αρχάς μεγάλος λαϊκός συνθέτης, αλλά και ένα άτομο πολλαπλά προικισμένο. Εγραφε μουσική, ήταν οργανοπαίκτης, ερμήνευε τα τραγούδια του και τέλος, έγραφε και τους στίχους. Το ότι ήταν και ποιητής το έχω διαπιστώσει από ένα απλό γεγονός. Ενα από τα τραγούδια του βασίζεται σε ποίημα της Ανθούλας Σταθοπούλου, γυναίκας του Βαφόπουλου, σοβαρή περίπτωση ποιήτριας. Το διασκεύασε λοιπόν και το έκανε ακόμα καλύτερο! Εχοντας δει και άλλες παρόμοιες περιπτώσεις με πείθει ότι είχε αληθινή ποιητική φλέβα. Πάντως, το ότι διέθετε τις τέσσερις αυτές ιδιότητες -μουσική, όργανο, στίχο και φωνή-, που μόνον ο Βαμβακάρης από τους υπόλοιπους ρεμπέτες τις κατείχε εξίσου όλες, αυτό τον έκανε έναν σημαντικό λαϊκό συνθέτη. Από εκεί και πέρα εγώ έκανα κάτι επιπλέον για να αποδείξω πόσο καλός ήταν. Πέταξα τις σαβούρες και κράτησα 187 τραγούδια. Γιατί ο Τσιτσάνης είχε γράψει 700. Υπερβολικά πολλά!

Πόσο σημαντικός μπορεί να θεωρηθεί αφού του ξεσκαρτάρετε τα περισσότερα από αυτά τα 700 τραγούδια;

Ν.Χ.: Η αναλογία είναι ένα στα τέσσερα. Το ένα που διαλέγω όμως είναι αριστούργημα και αυτομάτως η ποιότητα ανεβαίνει, και μάλιστα πάρα πολύ.

Οπότε θα χαρακτηρίζαμε τον Τσιτσάνη όχι απλώς σπουδαίο συνθέτη, αλλά έναν μεγάλο λαϊκό καλλιτέχνη;

Ν.Χ.: Ακριβώς. Εναν λαϊκό καλλιτέχνη που διαρκώς ανεβαίνει. Εχει περάσει μιαν εικοσιπενταετία από τον θάνατό του. Κανονικά θα έπρεπε να είχε σβήσει εντελώς. Αντιθέτως, αγαπιέται και ζητιέται όλο και περισσότερο. Ενα φαινόμενο ανάλογο του Καβάφη. Ενώ έχουν περάσει τόσα πολλά χρόνια από τον θάνατο και των δύο, η αξία τους όχι απλώς δεν έσβησε, αλλά καλπάζει...

Είχατε πρόσβαση δισκογραφικά και στα 700 τραγούδια;

Ν.Χ.: Βεβαίως! Χάρη στον συνεργάτη μου Νίκο Στρουθόπουλο, παθιασμένο συλλέκτη, με τεράστιο αρχείο κασετών όλων των τραγουδιών του Τσιτσάνη· τα άκουσα και τα επτακόσια. Ξέρεις τι αγωνία είναι αυτή; Βάσταξε χρόνια.

Μαζί με τον Νίκο Στρουθόπουλο έχετε ιδρύσει και την «Παρέα του Τσιτσάνη», με την οποία παίζετε τα τραγούδια του σε εκδηλώσεις. Παράξενη πρωτοβουλία για έναν ποιητή.

Ν.Χ.: Την «Παρέα του Τσιτσάνη» την ιδρύσαμε το 1998. Ενα μικρό συγκρότημα που αποτελείται από τέσσερα μέλη. Τον Στρουθόπουλο, που παίζει καταπληκτικό μπουζούκι, τον κιθαρίστα Νίκο Ζιγούρα, την τραγουδίστρια Δώρα Στρουθοπούλου κι εμένα που κάνω τα σεκόντα.

Έχετε τραγουδιστικές ικανότητες;

Ν.Χ.: Το τραγούδι το λάτρευα από μικρός κι έχω συμμετάσχει σε πέντε χορωδίες στη ζωή μου, παιδικές, φοιτητικές και άλλες. Τα ρεμπέτικα τα είχα μεράκι και τα είχα τραγουδήσει δημόσια και πριν από το 1993, έτος γνωριμίας μου με τον Στρουθόπουλο. Τα τελευταία χρόνια συμμετέχω κι εγώ σ' αυτή την παρέα, κάνοντας ντουέτο με την κόρη του. Με τόση επιτυχία δε, που ανεβάζει κατά πολύ την ποιότητα του συγκροτήματος.

Έχετε ξαναγράψει μικρότερης εμβέλειας κείμενα για τον Τσιτσάνη. Τι έρχεται να προσθέσει η νέα σας εργασία; Μια πιο εμπεριστατωμένη έρευνα;

Ν.Χ.: Για το ρεμπέτικο και για τον Τσιτσάνη έχω γράψει καμιά δεκαριά βιβλιαράκια. Τα τέσσερα αποκλειστικά για τον Τσιτσάνη. Το καινούριο αυτό βιβλίο περιέχει τα παλιά, αλλά βελτιωμένα. Είναι ποιοτικά πιο ολοκληρωμένο και αξιολογότερο. Είναι μια έρευνα βαριά και δύσκολη, για την οποία έφαγα δεκαπέντε χρόνια. Το θεωρώ επιπέδου πανεπιστημιακής διατριβής. Το μισό είναι ανθολογία τραγουδιών και το άλλο μισό έρευνα για κάθε ένα από αυτά τα τραγούδια ξεχωριστά. Τα αναλύω αφιερώνοντας στο καθένα τους από μία έως τέσσερις σελίδες, ανάλογα με τη σημασία του.

Θα λέγατε ότι καλλιτεχνική πατρίδα του ήταν η Θεσσαλονίκη;

Ν.Χ.: Ο Τσιτσάνης είχε τρεις πατρίδες. Τα Τρίκαλα, που ήταν η πόλη όπου γεννήθηκε, την Αθήνα όπου πήγε να σπουδάσει και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, και τη Θεσσαλονίκη, όπου τοποθετήθηκε όταν επιστρατεύτηκε. Στη Θεσσαλονίκη, επίσης, παντρεύτηκε και έκανε και το πρώτο του παιδί. Μια σχέση με την πόλη που κράτησε από το 1938 έως το 1946, με κάποια διαλείμματα. Το περίφημο «Ουζερί Τσιτσάνης» το κράτησε ο ίδιος μόνο έναν χρόνο και μετά λειτούργησε κάτω από άλλη διεύθυνση, άλλα τέσσερα χρόνια. Η αλήθεια είναι ότι στη Θεσσαλονίκη πρόλαβε και έγραψε τα καλύτερά του τραγούδια.

Σε τόσο σύντομο διάστημα;

Ν.Χ.: Κοίταξε να δεις τι συνέβη. Υπήρξε αυτό που λέμε «παιδί-θαύμα». Αυτό σημαίνει ότι όσο ήταν μικρός έγραψε μερικά καταπληκτικά τραγούδια, ενώ όσο μεγάλωνε, τα καλά λιγόστευαν. Ετσι, πολλά από τα πρώτα του τραγούδια που είχε γράψει στα Τρίκαλα, τα επεξεργάστηκε στη Θεσσαλονίκη, ενόψει της εγγραφής τους σε δίσκο. Συν αυτά που όντως έγραψε εδώ. Και ο ίδιος παραδέχεται ότι η καλύτερη περίοδος της ζωής του ήταν η Θεσσαλονίκη. Οταν πια βρέθηκε στην Αθήνα, είχε αρχίσει και το περίφημο κραχ του ρεμπέτικου. Παρόλο που έκανε τρομερές επιτυχίες κι εκεί, γύρω στο 1953 το ρεμπέτικο αρχίζει να καταρρέει.

Πάντως, μοιάζει να του δίνετε σημασία εφάμιλλη ενός «εθνικού» ποιητή, όπως άλλοι δίνουν στον Σεφέρη και στον Ελύτη...

Ν.Χ.: Η σημασία του Τσιτσάνη στο ρεμπέτικο είναι μεγαλύτερη από τη σημασία που έχει ο Σεφέρης στον χώρο της ποίησης. Γι' αυτό και τον συνδέω με τον Καβάφη. Γι' αυτό και θυσίασα τόσα χρόνια κι έχυσα τα μάτια μου. Μια πραγματική θυσία εις βάρος του δικού μου δημιουργικού έργου στον χώρο του τραγουδιού. Εχω γράψει κι εγώ τραγούδια, όχι βέβαια τόσο σπουδαία όσο τα ποιήματά μου, αλλά αντί να προωθώ αυτά αφιερώθηκα στον Τσιτσάνη. Χώρια που έπαψα να γράφω ποιήματα όλο αυτό το διάστημα.

Γράφετε ακόμα ποίηση;

Ν.Χ.: Πάντα έγραφα λίγα, αλλά σταθερά. Δηλαδή τρία τέσσερα τον χρόνο. Αυτή τη δεκαπενταετία είχα σταματήσει τελείως και δεν έγραψα παρά μόνο πέντε ή έξι. Τώρα μόνο που ολοκληρώθηκε η εργασία αυτή, ξανάρχισα.

Τα τραγούδια σας είναι, βέβαια, λιγότερο γνωστά στο πλατύ κοινό.

Ν.Χ.: Γράφω τραγούδια από το 1945, από ηλικία δεκατεσσάρων χρόνων, όταν μελοποίησα ένα δικό μου ποίημα, το «Παράπονο ξενιτεμένου». Ακόμα και τώρα το θεωρώ ένα προανάκουσμα των ενδιαφερόντων μου για το λαϊκό τραγούδι. Αμέσως μετά, στα δεκαπέντε μου, μελοποίησα τέσσερα ποιήματα του Νίκου Καββαδία από το «Πούσι», καμωμένα αυθόρμητα στο ύφος των ελαφρολαϊκών, τα οποία αφού τα χάρηκα κατάλαβα ότι ήταν μέτρια και στο τέλος τα πέταξα. Από τότε, δεν έπαψε να με απασχολεί το θέμα κι έτσι το 1968 έγραψα μονοκοπανιά και απνευστί άλλα 33 τραγούδια. Αυτά είναι σοβαρά και τουλάχιστο τα μισά, πολύ καλά. Μ' αυτά έβγαλα δύο δίσκους, ενώ παράλληλα απέκτησα μερικούς αφοσιωμένους ερμηνευτές που τα έχουν τραγουδήσει σε δικές τους ηχογραφήσεις, σύνολο πέντε δίσκοι.

Έχει αναπτυχθεί μια ολόκληρη μυθολογία γύρω από τη στιχουργό Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου που συνεργάστηκε και με τον Τσιτσάνη. Εσάς σας αρέσουν τα τραγούδια της;

Ν.Χ.: Κατά τη γνώμη μου δεν πρόκειται για σοβαρή περίπτωση. Έχω διαβάσει και ποιήματα της και στιχουργήματά της και συμφωνώ απολύτως με τον Τσιτσάνη που τη χαρακτήριζε ελεεινή και απαράδεχτη. Το κλασικό παράδειγμα είναι τα «Καβουράκια», από τα οποία οι 60 στίχοι είναι του Τσιτσάνη και μόνον οι 2 της Παπαγιαννοπούλου. Δεν είναι σωστό που ο Λευτέρης Παπαδόπουλος αποδίδει το 100% των στίχων στην Ευτυχία!

Βλέπω να χαίρετε μιας μεγάλης αποδοχής τα τελευταία χρόνια τόσο από τον απλό κόσμο όσο και από τους κρατούντες...

Ν.Χ.: Οπως ξέρεις, πέρασα νιάτα κατατρεγμένα. Υπέφερα πολύ και μερικοί με έλεγαν ομοφυλόφιλο. Αλλά είχα πείσμα. Πώς κατάφερα και ξεπέρασα όλο αυτό το βραχυκύκλωμα δεν ξέρω. Πάντως το ξεπέρασα. Τώρα, τα πράγματα άλλαξαν, ο κόσμος με αγαπάει. Και μου το δείχνει συνεχώς και παντοιοτρόπως. Εχουν φτάσει να μου φιλάνε στον δρόμο τα χέρια σαν να 'μαι μητροπολίτης, πράγματα δηλαδή που με κάνουν να ντρέπομαι. Οι πιο πολλοί βέβαια με ξέρουν από την τηλεόραση. Ακούνε να λέω λογάκια, αλλά τα λογάκια δεν είναι ποίηση.

Νομίζω ότι εκφράζετε την ενστικτώδη αποστροφή τους απέναντι σε κάθε τι κίβδηλο, όπως επίσης το γεγονός ότι είστε από τους ελάχιστους «πατριώτες» που έχουν μείνει χωρίς να χρωματίζεστε κομματικά...

Ν.Χ.: Δεν μ' αρέσει να καυχιέμαι ότι είμαι Ελληνας σαν τον Ελύτη, αλλά όποτε μου δίνεται η ευκαιρία, παίρνω την πατριωτική πλευρά. Με την παγκοσμιοποίηση που όλα είναι ρευστά και πάνε από το κακό στο χειρότερο, η αφυδάτωση των ελληνικών θέσεων έχει παραγίνει. Θέλω να κρατήσω κάποια ιχνοστοιχεία ελληνισμού και δεν μετανιώνω.

Σας απασχολεί η ονομασία της χώρας που εκτείνεται βορείως των συνόρων μας;

Ν.Χ.: Είμαι από τους πρώτους που παραδέχτηκα ότι άλλο πράγμα είναι οι Βούλγαροι και άλλο οι Σλαβομακεδόνες. Δηλαδή ότι υπάρχει σλαβομακεδονική μειονότητα. Από κει και πέρα η περίπτωση των Σκοπίων είναι εμετική. Προσπαθούν να κάνουν το άσπρο, μαύρο και να μας πείσουν ότι ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν Σλάβος. Ενώ εμφανίστηκαν το 550 μ.Χ., έχουν το θράσος να μιλάνε για το 400 π.Χ.! Αλλά πώς να αντιδράσεις; Το θέμα είναι τετελεσμένο! Δεν τους υποστηρίζουν οι Αμερικάνοι; Ε, θα γίνει αυτό που θέλουν οι Αμερικλάνοι.

Η Θεσσαλονίκη θεωρείται ιδιαίτερα συντηρητική πόλη. Τι λέτε;

Ν.Χ.: Η Θεσσαλονίκη είναι ένα αίνιγμα που δεν μπορώ να το λύσω. Οταν λέω ότι είναι μια ελεεινή πόλη, δεν μπορώ να ξεχάσω ότι έχει και τις θετικές της πλευρές. Οταν πάλι θυμάμαι τις θετικές, δεν μπορώ να ξεχάσω πόσο απαίσια μου συμπεριφέρθηκε. Ενώ καταλαβαίνω καλύτερα αυτό που λέγεται Ελληνισμός και που είναι διάχυτο και γενικό, τη Θεσσαλονίκη δεν την καταλαβαίνω. Ισως να εξηγείται διότι ήρθαν πρόσφυγες από πολλά μέρη και ανακατώθηκαν και δεν έχει την ομοιογένεια που έχει η νότια Ελλάδα. Μια πόλη που προωθεί τους γλείφτες και τα τσανάκια, κάνοντας κακό στον ίδιο της τον εαυτό. Από την άλλη, είτε μ' αρέσει είτε δεν μ' αρέσει, είναι μια πόλη που αγαπώ και το έχω αποδείξει πολλές φορές.

Τηλεόραση δεν έχετε, τι φτάνει μέχρι εδώ μέσα από τα τρομερά που συμβαίνουν σήμερα εκεί έξω;

Ν.Χ.: Το ότι δεν έχω τηλεόραση δεν σημαίνει ότι δεν μαθαίνω τι συμβαίνει. Δεν είμαι απληροφόρητος, ενημερώνομαι. Δεν τρέφω ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον, άλλωστε μην ξεχνάς ότι είμαι 78 ετών. Σε δύο τρία χρόνια θα πεθάνω και τέλειωσε η ιστορία! Θα πεθάνω και θα γλιτώσω απ' όλα τα προβλήματα που ταλανίζουν τον κόσμο. Ας βρουν άλλοι τη λύση.

Ζήσατε σκληρά χρόνια, περάσατε Κατοχή, Εμφύλιο, μεγάλες φτώχειες...

Ν.Χ.: Οχι μόνο τα έζησα, αλλά κινδύνεψα και δύο φορές να πεθάνω από πείνα. Τα πρόλαβα, τα έζησα, τα χώνεψα ή και ταλανίστηκα. Ο,τι ήταν να ζήσω το έζησα και ό,τι ήταν να γράψω το έγραψα, τι άλλο; Είμαι παρά ταύτα αρκετά ευτυχισμένος.

Λέτε σε ένα σας ποίημα «μια καταστροφή θα μας σώσει»...

Ν.Χ.: Ναι, γιατί καταλαβαίνω ότι αν δεν καταστραφούμε δεν θα σωθούμε. Λίγο-πολύ με την Ιστορία έτσι γίνεται. Αν το Βυζάντιο είχε καταστραφεί νωρίτερα, θα είχε δυτικοποιηθεί έγκαιρα κι ίσως έτσι θα είχαμε σωθεί ως Ελληνες. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μια δυτικοποίηση είναι θετικό στοιχείο. Γενικά πληρώνουμε τα σπασμένα τού ότι ο Ελληνισμός συνέβη να βρίσκεται στα Βαλκάνια. Επομένως μια καταστροφή θα είχε φέρει και κάτι καλό.

Ποια είναι η γνώμη σας σήμερα για τον Ελληνισμό;

Ν.Χ.: Ο Ελληνισμός είναι επίσης ένα μυστήριο πράγμα που όσο πιο πολύ το σκέφτομαι τόσο δεν βρίσκω λύση. Εχει πολλά αρνητικά και δεν ξέρω πού θα οδηγηθούμε. Το καλύτερο που έχουμε αποδείξει ως λαός είναι η ενστικτώδης έφεσή μας για τα γράμματα και τον πολιτισμό. Είναι το σημαντικότερο στοιχείο.

Βλέπετε κάτι τέτοιο στους σύγχρονους Ελληνες;

Ν.Χ.: Αν ήξερες πόσο καλά οργανωμένες ήταν οι ελληνικές κοινωνίες επί Τουρκοκρατίας, θα καταλάβαινες πόσο προχωρημένες πολιτιστικά ήταν. Αλλά θα σου πω και τι κακό βρίσκω στον Ελληνισμό, ποιο είναι το μεγάλο του κουσούρι. Εχουμε μια γάγγραινα από τα αρχαία χρόνια, τη διχόνοια. Η Σπάρτη είχε ορκιστεί να εξοντώσει την Αθήνα. Την εξόντωσε με τον Πελοποννησιακό πόλεμο, και τι κατάφερε; Από τότε που καταστράφηκε η Αθήνα, όλα πήγαν προς το χειρότερο. Χωρίς να κερδίσει και η Σπάρτη τίποτα. Αυτό είναι η μοίρα του Ελληνισμού, να τρώγεται εσαεί. Η διχόνοια του Βενιζέλου και του Κωνσταντίνου δεν ήταν κάτι το εφιαλτικό; Ε, λοιπόν, η διχόνοια είναι η καλύτερη απόδειξη ότι είμαστε συνέχεια των αρχαίων Ελλήνων. Ότι υπάρχει με τον ίδιο μηχανισμό και λειτουργεί απαράλλακτα τόσους αιώνες, είναι μεγάλη απόδειξη.

Τώρα που πέρασαν τα χρόνια και έχετε ωριμάσει και μαλακώσει, έχετε αλλάξει γνώμη για κάποιους από όσους είχατε επικρίνει παλαιότερα, είτε δημόσια είτε ιδιωτικά;

Ν.Χ.: Το έχω πει κι άλλες φορές ότι έχω μετανιώσει για πολλές περιπτώσεις ως προς τη στάση μου απέναντι σε πνευματικούς ανθρώπους. Λόγου χάριν με τον Ρίτσο, με τον οποίο ήμουν φανατικά εχθρός και αντίπαλος, καταλαβαίνω ότι δεν είχα εκτιμήσει όσο έπρεπε ένα θετικό του στοιχείο: την απλή του γραφή. Δίπλα στον ερμητισμό του Σεφέρη που καταντάει αφόρητος, ο Ρίτσος είναι νεράκι κρυστάλλινο. Βέβαια, εξακολουθώ να μην τον εκτιμώ ως ποιητή, διότι έγραψε είκοσι χιλιάδες ποιήματα. Φοβερό! Ο ποιητής δεν πρέπει να αφήνεται σε τέτοιο αυτοσχεδιασμό.

Για τον Σεφέρη τι έχετε να πείτε σήμερα;

Ν.Χ.: Τον Σεφέρη τον συμπαθούσα και τον επέκρινα λιγότερο. Έχει κάνει πράγματα που με επηρέασαν λίγο. Αλλά επειδή έμπλεξε πολύ με την πολιτική, πότε με τον αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό ως γραμματέας, πότε με τη διπλωματία, με ενοχλεί ο βίος του. Ως ποιητής ήταν καλός, αλλά δύσκολος και ερμητικός.

Για την Κική Δημουλά, που απολαμβάνει στις μέρες μας μεγάλες τιμές, τι πιστεύετε;

Ν.Χ.: Την έχω παρακολουθήσει από πολύ νωρίς γιατί είμαστε συνομήλικοι κι έχω διαβάσει τουλάχιστον το μισό της έργο. Από τότε που απαρνήθηκε εντελώς τον Καβάφη γύρισε και έκανε μια άλλου είδους ποίηση. Την ποίηση του έξυπνου και του παράλογου, η οποία εν μέρει την ωφέλησε. Τώρα, τι θα επιβιώσει απ' όλα αυτά, δεν ξέρω. Η Δημουλά μου φαίνεται ένα λαμπρό πυροτέχνημα, το οποίο όμως δεν θα 'χει συνέχεια.

Θα επιβιώσει η ελληνική γλώσσα;

Ν.Χ.: Η ελληνική γλώσσα, μωρό μου, ακολουθεί την ιστορική της τύχη. Κάποτε, στα ελληνιστικά χρόνια, ήταν παγκόσμια. Λίγο αργότερα, ως γλώσσα του Βυζαντίου, υποβιβάστηκε μεν, αλλά εξακολούθησε να είναι απλωμένη σ' όλη τη Μικρά Ασία. Τώρα με την αγγλική, οι πιθανότητες της είναι πάρα πολύ μικρές. Στο δε μέλλον, ακόμα μικρότερες. Η γλώσσα σιγά σιγά θα λιγοστεύει από πλευράς αναγνωστών και ίσως στο τέλος χαθεί.

Μα, αν χαθεί η γλώσσα, δεν θα αφανιστούμε και ως λαός;

Ν.Χ.: Κι αυτό είναι πιθανό. Αρκεί να το θελήσουν οι Αμερικλάνοι και να το πραγματοποιήσουν οι Τούρκοι. Μήπως δεν το είδαμε στις μέρες μας με την Κύπρο; Χάρη στη μεγαλοψυχία του Κίσινγκερ, μας άρπαξαν, αντί για όλο το νησί, μόνο το 50%. Παρόμοια σενάρια μας περιμένουν κι εμάς!


Βιβλιοθήκη, Πέμπτη 2 Απριλίου 2009

Read more!

Ο Γιώργος Χρονάς στην Βιβλιοθήκη της «Ε» ως Καταφύγιο Θηραμάτων! Καλή επιτυχία!

Κι όπως χάζευα το αφιέρωμα του Σπύρου στην Ημέρα της Ποίησης, στο "Στην Υγειά μας" , ακούω τον Γιώργο Χρονά να λέει ότι του ανατέθηκε η διεύθυνση στη Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας! Έτσι η Βιβλιοθήκη πια θα έχει περισσότερη ποίηση και θα ανανεωθεί εντελώς. Δεδομένης της ποιότητας Χρονά, αλλά και της πείρας τόσο του ίδιου, όσο και των συνεργατών του, από τα ονόματα που διάβασα, νομίζω ότι έχουμε να περιμένουμε ακόμα πιο όμορφες μέρες από το αγαπημένο μας ένθετο. Δεν έχω λοιπόν παρά να ευχηθώ ολόψυχα Καλή Επιτυχία σε όλους!

Ο Γιώργος Χρονάς έστειλε την ακόλουθη επιστολή στα μέσα ενημέρωσης:

Αγαπητοί φίλοι,

με την Ελευθεροτυπία της Παρασκευής, 6 Μαρτίου 2009, αρχίζει η νέα εποχή για τη Βιβλιοθήκη, που συνοδεύει το φύλλο της εφημερίδας 52 φορές το χρόνο.
Ως Καταφύγιο Θηραμάτων, ο υπότιτλος για τη Βιβλιοθήκη, διασώζει και διατηρεί καθετί, από τον κόσμο του βιβλίου και της τέχνης.

Οι νέοι συνεργάτες που έρχονται μαζί μας, στο καταφύγιο θηραμάτων, είναι οι:
Μάρη Θεοδοσοπούλου, Μαρία Λαϊνά , Χάρης Μεγαλυνός, Αγαθή Δημητρούκα και οι Γιάννης Πετρίδης, Κώστας Ζουγρής.

Επίσης οι: Γ. Χ. Πανόπουλος, Κωνσταντίνος Μπούρας, , Αντώνης Γαλέος, Πόπη Μουσουράκη, Γιώργος Ίκαρος Μπαμπασάκης, Διονύσης Μουσμούτης, Γιώργος Βέης, Κωνσταντίνος Ματσούκας, Λίνα Πανταλέων, Γιώργος Περαντωνάκης, Χρύσα Σπυροπούλου, Σταύρος Σταυρόπουλος, Δημήτρης Τσεκούρας, Χάρης Μαυρομάτης, Ντίνος Σιώτης, Λίλυ Εξαρχοπούλου, Χρήστος Παρίδης, Ειρήνη Βρής, Κατερίνα Αγγελιδάκη, Δήμος Μαρουδής, Βασίλης Ζηλάκος, Πόλυ Κρημνιώτη, Χριστίνα Σταθοπούλου, Γιάννης Γκούμας, Νένα Κοκκινάκη, Βασίλης Λαλιώτης, Πέτρος Δραγουμάνος, Αλέξανδρος Ασωνίτης, Αύγουστος Κορτώ , Σπύρος Αραβανής, Άντυ Δημοπούλου, Νεκτάριος-Γεώργιος Κωνσταντινίδης, Γιάννης Λειβαδάς , Λάμπρος Σκουζάκης, Παναγιώτης Γούτας, Βασίλης Κοντόπουλος, Γιώργος Χαντζής, Δημήτρης Γκενεράλης, Κώστας Γ. Παπαγεωργίου, Κωνσταντίνα Γιαννούτσου, Αλέξανδρος Στεργιόπουλος, Κωστής Καλογρούλης, Πάνος Σαββόπολος, Έλενα Δουβλέτη κ. α.

Είναι πάντα μαζί μας οι: Κατερίνα Σχινά, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Μισέλ Φάις, Στάντης Ρ. Αποστολίδης, Βασίλης Καλαμαράς.

Πηγή: Λώρη Κέζα


Το σώμα στη μάχη


Από τον Γιώργο Χρονά


Και μόλις έμπαινε η άνοιξη μερικοί Θηβαίοι ένοπλοι μπήκαν την ώρα του πρώτου ύπνου στην πόλη. Ακόμη δεν είχαν σταματήσει οι βροχές. Η πρωινή ομίχλη δεν διαλυόταν με την άνοδο της θερμοκρασίας. Στους γύρω λόφους, στην Πάρνηθα, στην Πεντέλη, στον Υμηττό πύκνωνε περισσότερο. Πολλοί έλεγαν πως, ίσως, κάποτε όλο αυτό ήταν βυθός λίμνης έως την ημέρα που άνοιξε και χύθηκε το περιεχόμενό του στη θάλασσα. Ομως μπέρδευαν, ιστορικά, την Αττική με την πεδιάδα της Μεγαλόπολης στην Αρκαδία. Η βλάστηση, οι θάμνοι, τα καμένα δέντρα με τις σταγόνες της βροχής δυνάμωναν. Θέριευαν. Τόσο όσο να νομίζουν πως η καταστροφή δεν είχε έλθει ποτέ στη χώρα. Οι τζαμαρίες, οι προσόψεις των κτηρίων είχαν σκεπαστεί με νέο χρώμα πλαστικό. Τα γυαλόχαρτα, οι σμυριδοτροχοί είχαν καθαρίσει κάθε σύνθημα. Μόνο στην Ακαδημία Αθηνών είχαν μείνει -στα πέντε μέτρα- τα λόγια. Ισως για να μη σκεφτούν και γράψουν άλλα πάνω σ' αυτά - αν τα έσβηναν. Τα ρολά ήταν παντού. Οι βιτρίνες είχαν χαθεί. Τα αλουμίνια κατέβαιναν μέχρι την άσφαλτο. Οι πλαστικοί κάδοι των σκουπιδιών αντικαταστάθηκαν με μεταλλικούς. Οι φωταψίες στην πόλη ήταν χωρίς νόημα. Η ζωή τέλειωνε νωρίς και τα ταξί κυκλοφορούσαν στους δρόμους άδεια. Η κρίση είχε χτυπήσει κι εδώ. Οι βιβλιοθήκες γέμιζαν κυνηγημένα θηράματα. Τα βιβλία είχαν μεγάλη ζήτηση. Όλοι ήθελαν να μάθουν τα νέα που δεν παλιώνουν. Μπορούσες πίσω από τα παράθυρα της βιβλιοθήκης να δεις σκεπτική τη Μάρη Θεοδοσοπούλου να ξεχωρίζει τα βιβλία που θα μελετούσε. Κατέβαζε πάντα το τηλέφωνο - δηλαδή δεν απαντούσε. Δεν απαντώ στις ερωτήσεις, έλεγε η Μαρία Λαϊνά, γράφω για το νέο φύλλο. Το αμάξι μου έχει την πόρτα ανοιχτή. Δεν ταξιδεύω. Ανεβαίνω τα σκαλιά και ανάμεσα στο παράθυρο και τη γάτα ανοίγω τη γραφομηχανή. Ομως ζω παράξενα. Ανάμεσα στη σιωπή και στο χιόνι. Ο Χάρης Μεγαλυνός βυθισμένος σε μια βικτωριανή εποχή ψάχνει τα χημικά υγρά των σχέσεων. Το βιβλίο αυτό του Ντίκενς διάβαζε πριν πεθάνει ο Ζήσιμος Λορεντζάτος. Πρέπει να βιαστώ, λέει. Η εφημερίδα περιμένει. Το καταφύγιο θηραμάτων βαδίζει τον δρόμο του. Παρακαλώ λίγο φως στο μονοπάτι αυτό των ελαφιών! Του λύκου! Της αρκούδας! Ο Γιάννης Πετρίδης καθισμένος στην καρέκλα που βλέπει στον κήπο, ακούει τις μουσικές που γεμίζουν τα αυτιά των συγγραφέων. Ακόμα κι αυτοί που δεν ακούν -μια εκπυρσοκρότηση τους έκοψε την ακοή;- ανοίγουν το στόμα όπως τα ψάρια στις παραλίες αναζητώντας χόρτο ή οξυγόνο. Ο Κώστας Ζουγρής μελετάει τις μουσικές για τον Πόε. Νυν και Αεί ή Ποτέ Πια - αυτό, το τελευταίο, του Πόε. Διαλέγω το Νυν και Αεί, λέει και βάζει τη βελόνα από το Πρώτο Πρόγραμμα στο Τρίτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας. Από τις 4 στις 6. Μόνο με γνώση και αγάπη για το κοινό. Ο Ντίνος Σιώτης καθαρογράφει όσα είδε στην Αμερική. Ζυγίζεται στη σελίδα 116 του Ομπάμα. Ο Αρανίτσης συνάντησε τον ζωγράφο Μπαλτύς ή τον Φράνσις Μπέικον; Ακολουθούν οι υπογραφές του Γιώργου Χαντζή, του Κωνσταντίνου Ματσούκα, της Λένας Πλάτωνος, της Χριστίνας Σταθοπούλου, του Λάμπρου Σκουζάκη, του Γιάννη Λειβαδά, του Νεκτάριου-Γεώργιου Κωνσταντινίδη, του Χρήστου Παρίδη, του Σπύρου Αραβανή, της Αντυ Δημοπούλου...

Οι Κερκυραίοι διαφωνούν, αν και θέλουν να μπουν στον κατάλογο. Οι Δωριείς συμφωνούν. Οι Βοιωτοί επίσης. Οι Αθηναίοι τώρα φτάνουν. Οι Μεγαρείς γίνανε αντιληπτοί. Οι λαοί της Θεσσαλίας, οι κάτοικοι του Ολύμπου, της Κατερίνης, τα Ιωάννινα, οι Πατρινοί, οι Αργείοι, οι Κρήτες, οι Μακεδόνες, οι Ξανθιώτες -ο Χατζιδάκις- οι της Αλεξανδρούπολης. Οι Χαλκιδείς. Οι Λαμιώτες. Οι Σπαρτιάτες. Οι της νήσου Κω. Οι της Ιου. Οι Ιλλυριοί φτιάχνουν καφέ. Και ανάβουν φωτιά να ζεσταθούν. Οι φωνές σταματούν. Ολοι διαβάζουν Βιβλιοθήκη -καταφύγιο θηραμάτων. Γιατί κάποια πράγματα εκλείπουν. Λείπουν. Και εδώ διατηρούνται ατόφια. Δυνατά.

Φωνή από τον εξώστη: Αφήστε μας να περάσουμε στις άλλες σελίδες! Φτάνει!

Ελεος! Και ο τίτλος σου είναι από το ποίημα του Παζολίνι!

Καλημέρα. Είμαστε εδώ. Στην αγκαλιά της Ελευθεροτυπίας!


ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ - 06/03/2009


ΛΟΓΟΥ ΧΑΡΙΝ


Νέα εποχή


Σε μένα, λοιπόν, πέφτει το θλιβερό καθήκον να γράψω τον επικήδειο της στήλης. Και, εκπροσωπώντας αυτοβούλως τους υπόλοιπους συναδέλφους, μέλη της συντακτικής ομάδας της «Βιβλιοθήκης», να συνθέσω τον αποχαιρετιστήριο λόγο του εντύπου μας, όπως το ξέρατε ώς τώρα. Από την επόμενη Παρασκευή, η «Β» κυκλοφορεί σε νέα μορφή, ως «καταφύγιο θηραμάτων», όπως προσφυώς την ονομάζει ο νέος της διευθυντής, Γιώργος Χρονάς. Ολότελα ανανεωμένη, ολότελα διαφορετική. Περισσότερο «λογοτεχνική» και λιγότερο σχολιαστική. Εξού και οι στήλες εξαλείφονται, μαζί και το «Λόγου χάριν». Αποχαιρετισμός ή επικήδειος, λοιπόν, όπως τον θέλετε.

'Η μάλλον όχι - τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα. Στους αποχαιρετισμούς δίνει κανείς υπόσχεση ή ευχή νέας συνάντησης, μετατεθειμένης στο μέλλον· στους επικήδειους, ο αποχωρισμός είναι οριστικός. Επάνοδος δεν υπάρχει. Η αυλαία πέφτει, ο αποχωρών εξαφανίζεται για πάντα. Οσοι επιμένουν να τον θυμούνται, το πολύ να τον νεκρολογούν: να μιλούν για τις αρετές του εκλιπόντος, για το «δυσαναπλήρωτο κενό» που αφήνει κ.λπ. - πράγματα ούτως ή άλλως πληκτικά και, βεβαίως, άκρως σχετικά.

Τα τελευταία λόγια αυτής της στήλης, λοιπόν, δεν θα είναι ούτε αποχαιρετιστήρια ούτε επικήδεια. Θα είναι υπομνηστικά. Θα επαναλάβουν, σαν σε ρόχθο, όσα είχαν πριν από πέντε χρόνια φιλοξενηθεί στην ίδια αυτή θέση, με αφορμή τα πέμπτα γενέθλια της «Βιβλιοθήκης». Διαπιστώνοντας ότι, αν τότε τα πράγματα ήταν αρκετά δύσκολα, σήμερα ενδέχεται να είναι και αφόρητα· ότι αν τότε η υπεράσπιση του Λόγου έμοιαζε ακόμη εφικτή, σήμερα η επιμονή σ' αυτήν φαντάζει έως και γελοία. Ενας γραφικός αναχρονισμός.

Κοντά έντεκα χρόνια έζησε η «Βιβλιοθήκη» όπως την ξέραμε. Με τους συνεργάτες της να προσπαθούν, στο μέτρο των δυνατοτήτων του ο καθένας, να ανταποκριθούν στην ευθύνη των «φυσικών οδηγών» του μέσου αναγνώστη (όπως όριζε ο Φάνης Κακριδής τους ειδικευμένους δημοσιογράφους, βιβλιοπαρουσιαστές και κριτικούς) - να βοηθήσουν, δηλαδή, αυτόν τον αναγνώστη «να ξεχωρίσει τον χαλκό από το μάλαμα». Να βρει τον δρόμο του μέσα στον, πραγματικά συντριπτικό, όγκο της βιβλιοπαραγωγής, που του προκαλεί ίλιγγο, αν όχι αίσθημα ανεπάρκειας. Δεν θελήσαμε να τον κολακέψουμε τον αναγνώστη μας, να τον παραδώσουμε στην ευτέλεια, να τον υποτιμήσουμε, ούτε ασφαλώς και να τον χειραγωγήσουμε. Αντιθέτως, επιχειρήσαμε -κάποτε αντιτιθέμενοι ακόμη και στην ίδια την εφήμερη φύση της εφημερίδας- να του υπενθυμίσουμε ότι καλό θα ήταν να μην αρκείται στην πληροφόρηση· να μην περιορίζεται στο δευτερογενές κείμενο (την κριτική ή τη βιβλιοπαρουσίαση), αλλά να ερεθίζεται απ' αυτό για να προσέλθει στην πρωτογενή πηγή, το βιβλίο, διεκδικώντας, επιτέλους, τον αργό χρόνο της ανάγνωσης, μέσα στη βραδύτητα του οποίου ξεδιπλώνεται κάθε εσωτερικευμένη εμπειρία - και η αισθητική εμπειρία, πρωτίστως. Αυτόν το χαρακτήρα είχαν και τα αφιερώματα: να δώσουν στα τεύχη της «Βιβλιοθήκης» προοπτική, συνέχεια και διάρκεια, αποτελώντας τον πυρήνα μιας προσπάθειας που αρνείται να γίνει «μιας χρήσης».

Γιατί το βιβλίο απαιτεί τον χρόνο τού Εγώ μας, χρόνο βαθύ, αληγή, άτρυτο, χρόνο αντίθετο προς την αμεσότητα της σύγχρονης επικοινωνίας, χρόνο που προστατεύει το περιεχόμενο, το αίσθημα και την ενδοσκόπηση. Και σ' αυτόν τον χρόνο -τα όρια του οποίου μπορεί και πρέπει να λησμονήσει ο αναγνώστης προκειμένου να εγκαταλείψει ό,τι τον κρατά δέσμιο στον συνεχή ενεστώτα ενός τυφλού παρόντος, χωρίς αγωνίες, χωρίς αναζητήσεις, χωρίς ανάγκη για υπέρβαση- τάχτηκε όλα αυτά τα χρόνια η «Βιβλιοθήκη». Επενδύοντας πάνω απ' όλα στο κείμενο, χωρίς να φοβάται τη μεγάλη έκταση ή τη «στρυφνότητα» των θεμάτων. Θεωρώντας ότι δεν υπάρχουν «στρυφνά» θέματα, αλλά μόνο στυφή και άχαρη, διεκπεραιωτική και πεζή διαπραγμάτευση. Οσο γι' αυτήν εδώ τη στήλη, όσο κι αν δεν το κατάφερνε πάντα, στόχο είχε να ανταποκριθεί στην ανάγκη του ιδανικού αναγνώστη, που δεν είναι παρά μία, επίμονη και αναμφίλεκτη: η αναζήτηση του νοήματος, ακόμη και υπό το καθεστώς της γραφειοκρατίας της πληροφορίας.



ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΧΙΝΑ

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ - 27/02/2009

Read more!