Κυριακή, 11 Μαΐου 2008

Στις μανάδες μας! Μακριά μας ή κοντά μας, πάντα μέσα στην καρδιά μας... γιατί οι νεκροί πεθαίνουνε μόνο σαν τους λησμονάμε...

ΜΑΝΑ

Απόψε επέρασαν βουβά τα νεκρωμένα χέρια
πάνω από το παλιό μας κεροστάσι,
κάποιο θλιμμένο λείψανο ήρθε με νεκροχέρια
κι έστησε φάντασμα θολό μια προσευχή στ' εικονοστάσι.

Και το κουδούνι της παλιάς μας θύρας έκραξε,
κι ήταν ο θρήνος σα νεκρώσιμη καμπάνα·
λαχτάρα, σαν το φύλλο ετρέμαν τα παιδάκια σου
κι αράδα κάτω από το κάδρο σου εφωνάζαν,
κλαίοντας, Μάνα!

Σπήλιος Πασσαγιάννης
Χρειάζονται λόγια για τον Πασσαγιάννη; Τα έχουμε πει άλλωστε και πιο παλιά.


Πέτρος Βλαστός


ΤΗΣ ΜΑΝΑΣ ΜΟΥ

Κεντούσε η μάνα μου σκυφτή στο παραθύρι δίπλα.
Όξω βροχή ξεστάλαζε στα χνουδερά χωράφια
και στις φρεσκόλουστες βραγιές. Της Άνοιξης τα μάτια
δακρυογελούσαν άκρυφτα κι αργόγλυκα κυλούσε

πάνω στης γης τη χλωροσιά το κοριτσένιο κλάμα.
Σιμά στο περιβόλι μας ασημοστήθω λεύκα
τη φουντωσιά της στέριωνε και τις βροχής οι στάλες
σκαλί σκαλί στα φύλλα της γλιστρώντας κατεβαίναν

και μαλακά τραγούδαγαν. Θαμπό, χαμηλωμένο
πισώβλεπε το λιόγερμα και με την αχτινιά του
σπίθες στις κλάρες άναφτε νερόλαμπρες και τρέμιες.

Σαν άγια καλοσύνεψη τριγύρω αναροούσε,
και η μάνα μου το αργόχερο ξακούμπησε και στάθη
της σιγαλόδροσης ζωής το λάλημα ν' ακούσει.

Πέτρος Βλαστός

ΠΕΤΡΟΣ ΒΛΑΣΤΟΣ (1879-1941). Ο Πέτρος Βλαστός γεννήθηκε το 1879 στην Καλκούτα των Ινδιών, γιος του Θεόδωρου Βλαστού και της Μαριέττας Ράλλη. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και από το 1901 ως το 1919 εργάστηκε στο υποκατάστημα του εμπορικού οίκου Ράλλη στις Ινδίες. Στη συνέχεια (1919-1928, οπότε ο οίκος Ράλλη πουλήθηκε σε ξένη εταιρεία) μεταφέρθηκε στα γραφεία του ίδιου οίκου στο Λίβερπουλ, όπου έζησε ως το θάνατό του. Από το 1928 ως το τέλος της ζωής του αφοσιώθηκε στη συγγραφική του δραστηριότητα. Το 1908 παντρεύτηκε την κόρη του Αλέξανδρου Πάλλη, Αζίζα. Ο Πέτρος Βλαστός ανήκει στους έλληνες της διασποράς που κατά τις πρώτες δεκαετίες του αιώνα μας επηρέασαν σημαντικά τα ελληνικά γράμματα. Ειδικότερα ανήκε στον κύκλο του οίκου Ράλλη, που στάθηκε ένα από τα πρώτα και σημαντικότερα κέντρα του ελληνικού δημοτικιστικού κινήματος (στον ίδιο κύκλο ανήκαν ο Αλέξανδρος Πάλλης, ο Αργύρης Εφταλιώτης, ο Δημήτρης Πετροκόκκινος και ο αδερφός του Βλαστού Αμβρόσιος). Παράλληλα ο Βλαστός διατηρούσε τακτική αλληλογραφία με τον γενάρχη του δημοτικιστικού κινήματος Γιάννη Ψυχάρη. Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1904 με την έκδοση της ποιητικής συλλογής Της Ζωής, με το ψευδώνυμο Έρμονας. Η συλλογή του έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από τους αθηναϊκούς δημοτικιστικούς κύκλους και επαινέθηκε από τον Κωστή Παλαμά. Ακολούθησαν εκδόσεις και δημοσιεύσεις ποιημάτων, διηγημάτων, κριτικών και πολιτικών δοκιμίων, μελετών και ταξιδιωτικών κειμένων. Συνεργάστηκε με έντυπα όπως ο Νουμάς, τα Γράμματα (Αλεξάνδρειας), τα Κυπριακά Γράμματα, τα Ελληνικά Φύλλα, τα Χιώτικα Χρονικά και η Νέα Εστία. Εκτός από τον σαφή γλωσσικό προσανατολισμό του Βλαστού προς τον «καθαρισμό» του Ψυχάρη, στο σύνολο του συγγραφικού έργου του κυριαρχεί η εθνικιστική ιδεολογική του στράτευση, στα χνάρια της θεωρίας του παιδικού του φίλου Ίωνα Δραγούμη υπέρ του διαφωτισμού των ελλήνων της εποχής του και της ανάδειξης της ιστορικής συνέχειας του ελληνισμού με την παράλληλη θεώρηση της ιστορικής περιόδου του Βυζαντίου ως φάσης πολιτιστικής οπισθοδρόμησης. Για τον Βλαστό «η δημοτική είναι μόνο ένα σύμβολο του αγώνα κατά της γενικής ψευτιάς και […] για να πετύχει η μεταρρύθμιση χρειάζεται φανατική πολεμική σ’ όλα τα κοινωνικά ζητήματα»∙ βλ. Σταυρίδη-Πατρικίου 1976, 85-91 και 273. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Πέτρου Βλαστού βλ. Αργυρίου Αλεξ., «Βλαστός Πέτρος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό 2. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1984, Γιαλουράκης Μανώλης, «Βλαστός Πέτρος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 4. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ., Κ.Ι.Β., «Βλαστός Πέτρος», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια 7. Αθήνα, Πυρσός, 1929, Μερακλής Μ.Γ., «Πέτρος Βλαστός», Η ελληνική ποίηση· Ρομαντικοί - Εποχή του Παλαμά - Μεταπαλαμικοί· Ανθολογία - Γραμματολογία, σ.472. Αθήνα, Σοκόλης, 1977 και Σταυρίδη-Πατρικίου Ρένα, «Πέτρος Βλαστός», Η παλαιότερη πεζογραφία μας· Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο Ι΄ (1900-1914), σ.8-33. Αθήνα, Σοκόλης, 1997.

Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.

13 σχόλια:

Juanita La Quejica είπε...

Πάντα μέσα μας...

BioLogos είπε...

Από τα ιερά της ψυχής του καθένα...η μάνα.
Μας συγκίνησες πρωινιάτικα κυρία Ελβετίδα.
Βρίσκεις στόχο με υψηλή ακρίβεια, ούτε ελεύθερος σκοπευτής να ήσουν.

Πολλές καλημέρες!

γητεύτρια είπε...

Juanita La Quejica

Καλημέρα! Να είσαι καλά να τη θυμάσαι καλή μου!
Un abrazo muy fuerte!

γητεύτρια είπε...

BioLogos

Δεν είναι Βιολόγε μου θέμα στόχου. Είναι που στην ίδια όχθη βολοδέρνουμε, ασχέτως ποταμού, λίμνης ή θάλασσας.
Σήμερα σκεφτόμουν όλους αυτούς που τους λείπει η μάνα.
Η δική μου μάνα είναι καλά, ευτυχώς, αλλά σήμερα που τη νοσταλγούσα πολύ τρυφερά, σκέφτηκα πόσο πικρή θα είναι αυτή η χαρούμενη μέρα για 'κείνους που τους λείπει ως φυσική παρουσία μόνο η μάνα τους. Γιατί μια μάνα ποτέ δεν πεθαίνει για το παιδί της...

Σε φιλώ

koulpa είπε...

Μα δε ήξερα κανέναν από τους 2.. μαθαίνω σιγά σιγά..:):)
Χρονια πολλά μανούλες:):)
Πάω κι εγώ να κάνω ένα μικρότατο αφιέρωμα.. πριν την οικοδομή..:):)
φιλιά και καλημέρες:):)

γητεύτρια είπε...

koulpa

Τον έχουμε ξανακάνει τον Πασσαγιάννη πριν λίγο καιρό, αλλά απουσίαζες! :Ρ
Είναι αυτός που είχε παντρευτεί την ψηλομύτα την Ελένη Σικελιανού, που λέγαμε...
Δες εδώ
Έρχομαι να δω το αφιέρωμά σου. Και να ξέρεις ότι αυτό που γίνεται πριν την οικοδομή, έχει και τη μεγαλύτερη αξία! Στο υπογράφω ως μάνα που ξέρει... ;)

Φιλάκια! Καλή δύναμη!

Αλεξάνδρα είπε...

Υπάρχει τίποτα πολυτιμότερο απ΄τη μάνα;

Είναι ο ήλιος των παιδικών μας χρόνων.

Ο παντοτινός ήλιος που φέγγει στην ψυχή μας.

Χρόνια Πολλά
στις μανούλες

silia είπε...

"... για 'κείνους που τους λείπει ως φυσική παρουσία μόνο η μάνα τους. Γιατί μια μάνα ποτέ δεν πεθαίνει για το παιδί της..."
-----------------------
Θα σου ομολογήσω , την πιο μεγάλη μου ενοχή , που έχω μέσα μου :
Τα τελευταία χρόνια της ζωής της μητέρας μου ήταν τόσο άσχημα και θλιβερά για όλους μας , που (διστάζω και ντρέπομαι ακόμη που το λέω) , ευχόμουν να ... πεθάνει ... Για να λυτρωθεί ;... για να λυτρωθώ ;... δεν ξέρω ... δεν είμαι σίγουρη ...
Κι όμως τώρα , πολλά χρόνια μετά , σκέφτομαι πως θα μου άρεσε τώρα να την έχω δίπλα μου , ... να την έβλεπα να κάθεται απέναντί μου , ένα "κουβαράκι" , αμίλητη , χαμένη στο κενό της άνοιας .... αλλά να .... υπήρχε . ΝΑ ΥΠΗΡΧΕ , όπως και να ήταν ...
Τυχερή δεν είμαι εγώ ... Τυχερή είσαι εσύ που την έχεις ακόμα .

γητεύτρια είπε...

Αλεξάνδρα

Χρόνια πολλά μανούλα! Να χαίρεσαι τ' αγγελούδια σου!
Όχι καλή μου δεν υπάρχει. Όντως είναι πολύτιμες! Κι όσο πιο πολύ μεγαλώνουμε, τόσο πιο πολύ το καταλαβαίνουμε... ο φόβος μην τις χάσουμε...

γητεύτρια είπε...

silia

Σε καταλαβαίνω Αννούλα μου. Ανθρώπινο είναι και πιστεύω ότι πολλοί άνθρωποι έχουν ζήσει τέτοιο μαρτύριο. Είναι πολύ συχνό τα τελευταία χρόνια. Γι αυτό όλοι οι άνθρωποι παρακαλούν και εύχονται, να τους αφήσει ο Ύψιστος, αυτό το σύντομο πέρασμά τους από τη ζωή, να είναι αξιοπρεπές. Να μην αναγκαστούν να βασανίσουν και να βασανιστούν. Δυστυχώς δεν ακούει πάντα...
Να σε γαληνεύει η ιδέα ότι είναι κοντά στον άνθρωπο με τον οποίο αγαπήθηκε πολύ και ότι παρά τα βάσανά τη,ς που δεν ήταν και λίγα, στάθηκε στη ζωή, με μια γενναιότητα που ελάχιστοι άνθρωποι τη διαθέτουν.
Φοβερή γυναίκα και πραγματική καλλονή! Εντυπωσιάστηκα πραγματικά!
Να είσαι καλά να τη θυμάσαι!

Juanita La Quejica είπε...

Silia, μάλλον την ίδια κατάσταση πρέπει να ζήσαμε με τις μητέρες μας. Με τη διαφορά ότι η δική μου ήταν απόλυτα χαμένη στο κενό της άνοιας μόλις από τα 56 της... νεότατη.
Ναι, και εγώ ευχόμουν να "φύγει", γιατί η ζωή όλων μας ήταν ένα μαρτύριο, μια δεκαπεντία πάνω-κάτω.
Μπορώ να πω ότι "ξαναβρήκα" την μητέρα μου μετά τον σωματικό θάνατό της, αφού ο πνευματικός είχε -δυστυχώς- επέλθει πολλά χρόνια πριν.
Τί θέλω να πω τελικά; Πιστεύω ότι δεν πρέπει να ντρεπόμαστε, ούτε να έχουμε τύψεις που λειτουργεί το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και που όταν η ζωή μας γίνεται τόσο ΜΑΥΡΗ, ευχόμαστε να πάψει να υφίσταται η άμεση αιτία της δυστυχίας μας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι εσύ ή εγώ ή όποιος άλλος έζησε μια παρόμοια κατάσταση δεν αγαπούσε αρκετά τον γονιό του. Ποιό γονιό όμως; Ένα σώμα μόνο; Αυτό είναι ο άνθρωπος; Δεν το δέχομαι. Και αυτό είναι το χειρότερο στην άνοια τελικά. Ότι οι αναμνήσεις από τους αγαπημένους καλύπτονται από αυτό το πέπλο του αχανούς βλέμματος και της σιωπής και χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για να θυμηθούμε τους ανθρώπους μας, όπως πραγματικά ήταν όταν ΖΟΥΣΑΝ!

Θράσος είπε...

ΓΗΤΕΥΤΡΙΑ=ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΞΕΧΑΣΜΕΝΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ

ΜΗΘΥΜΝΑΙΟS είπε...

Έτσι είναι, καλή μου φίλη, πάντα μέσα στην καρδιά μας!!! Πάντα.
Να είσαι καλά να μας μαθαίνεις όλα αυτά.
Φιλάκια... y Feliz día!